Acil Durum Müdahale Planları

Acil durum: işyerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olayları,
 
Acil durum planı: işyerlerinde meydana gelebilecek acil durumlarda yapılacak iş ve işlemler dahil bilgilerin ve uygulamaya yönelik eylemlerin yer aldığı planı ifade eder.
1. İş kazaları

Herhangi bir iş kazasının gerçekleşmesinin ardından olay yerinde bulunanların ya da olay yerine ilk gidenlerin yapması gereken işlemlerin başında; işyerinde mevcut olması durumunda işyeri hekimine veya sağlık personeline haber verilmesi gelir. İşyerinde hekim veya sağlık personeli bulunmaması durumunda ise doğrudan acil sağlık personeli çağrılması gerekmektedir. Ayrıca, olayın resmi olarak kayıt altına alabilmek için, polis ya da jandarma birimine de haber verilmesi de önemlidir. Yangın ihtimalinin bulunması durumunda ise derhal itfaiye aranmalıdır.

 

İlk yapılacak işlemlerden bir diğeri ise güvenlik önlemlerinin alınmasıdır. İş kazasının olduğu yerde yeterli güvenlik önlemleri tam olarak alınmadan kazanın olduğu bölgeye yaklaşılmamalıdır. Aksi takdirde başka bir kazanın daha gerçekleşmesi ihtimal dahilindedir.

 

Öncelikle yapılması gereken bu işlemlerin ardından aşağıdaki başlıklarda yer alan tespitlerin yapılması amaçlı bir form ya da tutanak düzenlenebilir ve görgü şahitlerinden isim ve imza alınabilir.

  • Kazalının adı, soyadı tespit edilir.

  • Kazanın gerçekleştiği zaman gün ve saat olarak yazılır. Kazanın gerçekleşme saati tam olarak bilinmiyorsa bile muhtemel gerçekleşme saati yazılır. Ayrıca, olay günü mesaiye kaçta başlandığı da saptanmaya çalışılmalıdır.

  • Kazanın nerede gerçekleştiği, kaza sonrası çalışanın durumu ve kazanın nasıl gerçekleştiğini anlatan özet bir yazı yazılır. Bu başlık altında, kazalının yapmakla görevli olduğu iş ile varsa tanıkların bilgileri de yer almalıdır. Tanıklara ilişkin olarak; kimlik bilgilerinin yanı sıra, iletişim bilgileri, işyerindeki görevleri ve olay anındaki konumları da alınmalıdır.

  • Kazanın olduğu bölge değişik açılardan fotoğraflanmalıdır. Kazanın gerçekleşme nedeni makine ekipman vb. ise makine-ekipman ve varsa operasyon noktası fotoğraflanmalıdır. Fotoğraflamanın yanı sıra, olay mahalli ile civarının kameraya alınması da faydalı olacaktır.

 

İş kazasının meydana gelmesi halinde işçi ve işverenin neler yapması gerektiği, gerek uygulamada gerekse de içtihatlar ve kanunlarla belirlenmiştir. İş kazasının meydana gelme anından itibaren tarafların yapmaları gereken işlemler söz konusu olacak, bu işlemler de belirli süreler içerisinde gerçekleştirilecektir. Nitekim bazı konularda kanun, işverene ve işçiye süre sınırlaması getirmiş ve belirli süre içerisinde bu işlemlerin yapılmaması cezai müeyyidelere bağlanmıştır.

 

İş kazasının meydana gelmesi halinde işçi ve işveren açısından bazı yükümlülükler doğacaktır. İşverenin iş kazasının gerçekleşmesiyle birlikte doğan yükümlülükleri şu şekildedir :

  1. İşverenler, işyerlerinde meydana gelen iş kazasını/meslek hastalığını en geç 2 (iki) iş günü içinde ilgili bölge müdürlüğüne yazılı olarak bildirmek zorundadır.

  2. İş kazası, bağlı olunan kolluk kuvvetlerine derhal bildirilmelidir.

  3. İş kazası, SGK’ya kazadan sonraki üç iş günü içerisinde haber verilmelidir.

 

Primus ekibi iş kazası geçiren çalışan için acil tıbbi  müdahalede bulunup gerekiyorsa sevk işlemini gerçekleştirir. Tıbbi sürecin tamamlanmasından sonra İş kazası İnceleme ve Karşı Önlem Belirleme Formu doldurulur. İş kazası süreciyle ilgili çalışanın, kaza tanıklarının ve çalışan amirinin bilgisine başvurulur. Olay yerinin de incelenmesinin ardından İş Kazası Raporu hazırlanır.

Sayfa içeriği
 

İşveren; çalışma ortamı, kullanılan maddeler, iş ekipmanı ile çevre şartlarını dikkate alarak meydana gelebilecek acil durumları önceden değerlendirerek, çalışanları ve çalışma çevresini etkilemesi mümkün ve muhtemel acil durumları belirler ve bunların olumsuz etkilerini önleyici ve sınırlandırıcı tedbirleri alır. Acil durumların olumsuz etkilerinden korunmak üzere gerekli ölçüm ve değerlendirmeleri yapar, acil durum planlarını hazırlar.

 

Acil durumlarla mücadele için işyerinin büyüklüğü ve taşıdığı özel tehlikeler, yapılan işin niteliği, çalışan sayısı ile işyerinde bulunan diğer kişileri dikkate alarak; önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım ve benzeri konularda uygun donanıma sahip ve bu konularda eğitimli yeterli sayıda kişiyi görevlendirir, araç ve gereçleri sağlayarak eğitim ve tatbikatları yaptırır ve ekiplerin her zaman hazır bulunmalarını sağlar. Özellikle ilkyardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konularında, işyeri dışındaki kuruluşlarla irtibatı sağlayacak gerekli düzenlemeleri yapar.

 

İşveren; işyerlerinde tehlike sınıflarını tespit eden Tebliğde belirlenmiş olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde 30 çalışana, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde 40 çalışana ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde 50 çalışana kadar;

 

  • Arama, kurtarma ve tahliye,

  • Yangınla mücadele 

 

konularının her biri için uygun donanıma sahip ve özel eğitimli en az birer çalışanı destek elemanı olarak görevlendirir. İşyerinde bunları aşan sayılarda çalışanın bulunması halinde, tehlike sınıfına göre her 30, 40 ve 50’ye kadar çalışan için birer destek elemanı daha görevlendirir.

 

İşveren, ilkyardım konusunda 22/5/2002 tarihli ve 24762 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 

İlkyardım Yönetmeliği esaslarına göre destek elemanı görevlendirir. Tüm kurum ve kuruluşlarda istihdam edilen her yirmi personel için bir, ilgili mevzuata göre ağır ve tehlikeli işler kapsamında bulunan işyerlerinde, her on personel için bir olmak üzere, bu yönetmeliğe göre yetkilendirilmiş merkezden en az “Temel İlkyardım Eğitimi” sertifikası almış "İlkyardımcının bulundurulması zorunludur.

 

Her konu için birden fazla çalışanın görevlendirilmesi gereken işyerlerinde bu çalışanlar konularına göre ekipler halinde koordineli olarak görev yapar. Her ekipte bir ekip başı bulunur. İşveren tarafından acil durumlarda ekipler arası gerekli koordinasyonu sağlamak üzere çalışanları arasından bir sorumlu görevlendirilir.

 

10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde birinci fıkrada belirtilen yükümlülüğü yerine getirmek üzere bir kişi görevlendirilmesi yeterlidir.

 

Acil durum planı asgarî aşağıdaki hususları kapsayacak şekilde dokümante edilir:

 

  • İşyerinin unvanı, adresi ve işverenin adı,

  • Hazırlayanların adı, soyadı ve unvanı,

  • Hazırlandığı tarih ve geçerlilik tarihi,

  • Belirlenen acil durumlar,

  • Alınan önleyici ve sınırlandırıcı tedbirler,

  • Acil durum müdahale ve tahliye yöntemleri,

  • Aşağıdaki unsurları içeren işyerini veya işyerinin bölümlerini gösteren kroki:

 

1) Yangın söndürme amaçlı kullanılacaklar da dâhil olmak üzere acil durum ekipmanlarının bulunduğu yerler,

2) İlkyardım malzemelerinin bulunduğu yerler,

3) Kaçış yolları, toplanma yerleri ve bulunması halinde uyarı sistemlerinin de yer aldığı tahliye planı,

4) Görevlendirilen çalışanların ve varsa yedeklerinin adı, soyadı, unvanı, sorumluluk alanı ve iletişim bilgileri,

5) İlk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konularında işyeri dışındaki kuruluşların irtibat numaraları.

 

Acil durum planının sayfaları numaralandırılarak; hazırlayan kişiler tarafından her sayfası paraflanıp, son sayfası imzalanır ve söz konusu plan, acil durumla mücadele edecek ekiplerin kolayca ulaşabileceği şekilde işyerinde saklanır. Acil durum planı kapsamında hazırlanan kroki bina içinde kolayca görülebilecek yerlerde asılı olarak bulundurulur.

 

Hazırlanan acil durum planının uygulama adımlarının düzenli olarak takip edilebilmesi ve uygulanabilirliğinden emin olmak için işyerlerinde yılda en az bir defa olmak üzere tatbikat yapılır, denetlenir ve gözden geçirilerek gerekli düzeltici ve önleyici faaliyetler yapılır. Gerçekleştirilen tatbikatın tarihi, görülen eksiklikler ve bu eksiklikler doğrultusunda yapılacak düzenlemeleri içeren tatbikat raporu hazırlanır.

 

Gerçekleştirilen tatbikat neticesinde varsa aksayan yönler ve kazanılan deneyimlere göre acil durum planları gözden geçirilerek gerekli düzeltmeler yapılır. Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezleri, iş hanlarındaki işyerlerinde tatbikatlar yönetimin koordinasyonu ile yürütülür.

 

İşyerinde, belirlenmiş olan acil durumları etkileyebilecek veya yeni acil durumların ortaya çıkmasına neden olacak değişikliklerin meydana gelmesi halinde etkinin büyüklüğüne göre acil durum planı tamamen veya kısmen yenilenir. Hazırlanmış olan acil durum planları; tehlike sınıfına göre çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli işyerlerinde sırasıyla en geç iki, dört ve altı yılda bir yenilenir.

 
2. Yangın ve patlama planları

Primus, işletmelerde yangın ve patlama planlarının hazırlanmasında-uygulanmasında  iş sağlığı ve ilkyardım personelinin görevlerini plan kapsamına dahil eder. Yangın ve patlama durumunda alınacak önlemleri algoritma halinde planlar. Planları ve müdahale ekiplerinin bilgilerini düzenli olarak günceller.

Primus, işletmelerde deprem ve doğal afet planlarının hazırlanmasında-uygulanmasında  iş sağlığı ve ilkyardım personelinin görevlerini plan kapsamına dahil eder. Deprem ve doğal afet  durumunda alınacak önlemleri algoritma halinde planlar. Planları ve müdahale ekiplerinin bilgilerini düzenli olarak günceller.

3. Deprem ve doğal afet planları
4. Bulaşıcı hastalık salgını planları

Ülkemizin içinde bulunduğu coğrafik yapı, alt yapı eksikliklerinden kaynaklanan problemler ve genel hijyen uygulamalarındaki noksanlıklar sebebiyle özellikle yaz döneminde sindirim yoluyla bulaşan hastalıklar, kış döneminde de solunum yolu ile bulaşan enfeksiyon hastalıkları görülebilmektedir.          

Bulaşıcı hastalıkların engellenmesinde; çevrenin olumlu hale getirilmesi, atıkların sağlıklı bir şekilde bertaraf edilmesi, suların dezenfeksiyonu, vektörlerin ortadan kaldırılması, gıda güvenliği ve kişisel temizliğin bir yaşam biçimi haline getirilmesi önemlidir

 

  • Salgınlar için erken uyarı sisteminin kurulması,

  • Muhtemel salgınlar için hareket planlarının hazırlanması,

  • Mevcut kaynakların (personel, malzeme, araç) kayıtlarının tutulması,

  • Salgın kontrolü konusunda çalışanların eğitiminin sağlanması,

  • Bulaşıcı hastalıkların görülmesi durumunda ve salgınlarda bilgilendirme için,

 

Bulaşıcı Hastalıklar Şube Müdürlüğü ile irtibat kurulmalıdır.

 

Salgın durumunda İl Sağlık Müdürlüğü, oluşturduğu “İl Merkez İzleme ve Denetim Ekibi” ile, bulaşıcı hastalıkları izler, bildirimleri değerlendirir, gerekirse yerinde incelemelerde bulunur. Risk altındaki nüfusun belirlenmesi ,hastalık kaynağı, bulaşma yolunun belirlenmesi ve duyurulmasını Bulaşıcı Hastalıklar Şube Müdürlüğü yapar.

 

Kaynak ve bulaşma yollarına ait elde edilen bilgiler değerlendirilerek alınması gereken önlemler belirlenir. Bu önlemler hakkında bilgi edinmek için  il-ilçe hıfzısıhha kurullarına başvurulur.

Çalışanların eğitimi: çalışanların hastalıktan korunması, hastalık etkeni ile karşılaşanlara belirtilerin anlatılarak sağlık kurumlarına başvurmalarının sağlanması, hasta bakım kuralları başlıca konuları oluşturmaktadır.

 

Primus, muhtemel salgın durumlarında çalışan sağlığını korumak, hastalığın yayılmasını önlemek ve üretim aksamalarını engellemek için hareket planları hazırlar. Sakarya’ da salgın yaratabilecek biyolojik risk faktörleri göz önüne alınarak planlar hazırlanır. Muhtemel influenza epidemisi için önlem planları yapar. Salgın ve bulaşıcı hastalıkların yayılarak üretimin aksatmaması için işletme içinde gereken önlemlerin alınmasını sağlar.

 
 

© 2016 Primus İş Sağlığı Hizmetleri Ltd. Şti.